Şanlıurfa’nın Sayburç yerleşimi, Neolitik döneme uzanan tarihî alanıyla uluslararası basının ilgisini çekiyor. Köylülerin bahçe duvarlarında kullandığı taşlar incelenirken fark edilen bölgede, 2021’de başlayan kazılar sürdürülüyor. Çalışmaların altında kalan yerleşim, Taş Tepeler Projesi kapsamında araştırılıyor.
Kazılarda konutların yanı sıra toplu kullanım amacı taşıdığı değerlendirilen yapılar da ortaya çıkarıldı. T biçimli dikili taşlar, taş sekiler ve çeşitli kabartmalar buluntular arasında yer alıyor. Bu unsurlar, Sayburç’taki toplulukların yaşam biçimini ve dönemin mimari özelliklerini anlamak açısından önemli taşınıyor.
CNN’in haberine göre, uluslararası ilgiyi çeken başlıca buluntulardan biri taş bir sekinin üzerine işlenmiş insan ve hayvan figürleri. Kabartmalarda bir boğa ile leoparların arasında betimlenen insan figürleri bulunuyor. Araştırmacılar, bu figürlerin birbirinden bağımsız tasvirler yerine birbiriyle ilişkili bir sahne oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Kabartma, bilinen en eski anlatı sahnelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Buna rağmen figürlerin tam olarak hangi olayı veya düşünceyi temsil ettiği henüz kesin biçimde bilinmiyor. Anlatımın sahnelenme biçimi, Sayburç’un Neolitik dönemdeki kültürel ve sosyal yapısını araştırmak bakımından dikkat çekiyor.
Buluntular yalnızca sanatsal eserlerle sınırlı değil. Öğütme taşları, taş aletler, hayvan kemikleri ve konut kalıntıları, bölgedeki toplulukların beslenme alışkanlıkları ile günlük yaşamları hakkında bilgi sağlıyor. Konut ve kamusal yapıların aynı alanda bulunması da yerleşimin toplumsal örgütlenmesinin anlaşılmasına katkı sunuyor.
Sayburç, Şanlıurfa’daki Taş Tepeler bölgesinin önemli alanlarından biri olarak Göbeklitepe ve Karahantepe ile benzer döneme ait izler barındırıyor. Köyün günümüzdeki yerleşim alanının altında ve çevresinde yürütülen çalışmalar, Neolitik dönemdeki yaşamın daha ayrıntılı biçimde incelenmesini sağlıyor.
Kaynak: Karar
