Beykoz ilçesi Torun Sokak’taki 11 binada yaşayan yaklaşık 50 aile, oturdukları evlerin mülkiyetini kaybetme riskiyle karşı karşıya. Sakinler, 1970’li yıllarda fabrikaların yoğun olduğu bölgede kendi imkânlarıyla evlerini inşa etmişti.

2018’de imar barışı kapsamında Yapı Kayıt Belgesi almak üzere başvuran sakinler, arazilerin Osmanlı dönemi tapu kayıtlarına dayanılarak başka bir aile adına tescil edildiğini öğrendi. Mahalleliler, dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru olarak taşıdı.

Mirasçı ailenin ilk davayı 1980’de açmasıyla başlayan ihtilaf, 2009’da yeniden yargıya taşındı ve 2018’de kesinleşti. Mahkeme, Osmanlı tapu kayıtları ve soyağacı bağını esas alarak araziyi hak sahiplerinin torunlarına tescil etti. Beykoz Belediyesi’nin arabuluculuk girişimleri somut sonuç vermedi.

Karara tepki gösteren sakinler, kendi bütçeleriyle yaptırdıkları evlerin başka bir aileye geçmesini öfkeyle karşıladı. 1976’dan beri aynı adreste oturan bir vatandaş, araziyi geç almak yerine evleri kendi imkânlarıyla yaptıklarını belirtti. Başka bir mahalleli ise eşini kaybettiğini ve dört yetimini evde büyüttüğünü anlattı.

Hukuk uzmanları, tapu kaydı bulunanların Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü bünyesindeki Kuyûd-ı Kadîme Arşivi’nden yararlanmasını, kadastroyla eşleştirme yapılmasını ve hak sahibi mirasçıların tapu iptali ile tescil davası açmasını önerdi. Tapusuz taşınmazlarda 20 yıllık kesintisiz ve nizasız kullanımın mülkiyet doğurabileceği, ancak kamu malı veya özel mülkiyete tescilli taşınmazlarda durumun farklı olabileceği bildirildi. Yapı sahipleri, arsa başka bir aileye geçse bile yapılar ve ağaçlar için muhdesat bedeli isteyebilir; arsa paylarını satın alma veya belediye takası ile kamulaştırma seçenekleri de gündeme geldi.

Kaynak: Sözcü