İsviçre'de yürütülen kapsamlı araştırma, peçeli baykuş popülasyonunda son 30 yıllık süreçte tüy rengi ve beneklenmede belirgin değişimler olduğunu ortaya koydu. Kuşların tüyleri daha kızıl kahverengi ve yoğun benekli bir yapı kazandı.

Çalışma kapsamında 3 binden fazla peçeli baykuşun tüm genom dizilimi incelendi. Araştırma, Nature Communications dergisinde Dr. Tristan Cumer ve Profesör Jerome Goudet'in ekibi tarafından yürütüldü. Yaklaşık on baykuş nesline yayılan dönemde renk ve beneklenmeyle ilişkili DNA varyantlarının frekansındaki değişimler değerlendirildi.

Araştırmacılar, gözlenen genetik değişimlerin rastgele süreçlerle mi yoksa doğal seçilimle mi açıklanabileceğini ayırt etmek için simülasyonlardan yararlandı. Analizlerde yalnızca doğal seçilimi içeren modellerin mevcut genetik tabloyu üretebildiği görüldü. Kızıl kahverengi tüylerle ilişkili varyantın şans faktörüyle açıklanamayacak biçimde yaygınlaştığı belirlendi.

Tüy rengi ve benek yoğunluğuyla ilişkili başlıca genetik bölgeler MC1R geni ile eşey kromozomu bölgesi olarak saptandı. Ancak doğal seçilimin tüy rengini doğrudan etkileyip etkilemediği kesinleşmedi. Profesör Goudet, MC1R geninin pigmentasyonun yanı sıra stres tepkileri ve saldırganlıkla ilişkili melanokortin sistemindeki yerini vurguladı.

Peçeli baykuşların tüy yapısı saf beyazdan koyu kızıl kahverengiye kadar değişebiliyor. Beyaz tüylü kuşlar gece avlanırken ay ışığından yararlanırken, kızıl kahverengi bireylerin daha çok tarla faresi tükettiği görülüyor. Göğüsteki büyük ve yoğun benekler ise yiyecek kıtlığı ve parazitler dâhil çevresel stres koşullarına dayanıklılıkla ilişkilendirildi.

Çalışmanın ortak yazarlarından Profesör Alexandre Roulin, besin kaynaklarındaki kaymaların ve çevresel stresin bu değişimleri yönlendirmiş olabileceğini değerlendirdi. Beyaz baykuşların daha çok orman faresi, kızıl kahverengi baykuşların ise tarla faresi tüketmeye eğilimli olduğunu belirten Roulin, renk farklılıklarını yöneten temel ekolojik etkenlerin kesin olarak tanımlanmasının güç olduğunu vurguladı.

Kaynak: Karar