İkinci el otomobilde yatırım dönemi sona erdi: Satışlar yüzde 8,1 geriledi

Yüksek faiz oranları ve bankaların sıkılaştırdığı kredi politikaları, ikinci el otomobil piyasasını adeta felç etti. Yılın ilk yarısında satışlar yüzde 8,1 oranında gerilerken, araçların ilanda ve stokta bekleme süresi 35 günden 40 güne yükseldi. Uzmanlar, otomobilin artık bir yatırım aracı olmaktan çıktığını, ciddi bir gider kalemine dönüştüğünü belirtiyor.

Nakit sahibi rotasını değiştirdi

Kredi musluklarının kapanmasıyla birlikte piyasadan çekilen vatandaş, elindeki nakdi otomobile bağlamaktan vazgeçti. Mevduatın sunduğu yüksek getiri ile altının güvenli liman algısı, yatırımcıların tercih yönünü köklü biçimde değiştirdi. Artan kasko, vergi ve bakım maliyetleri de cabası: Eskiden "Bugün alayım, yarın kârla satarım" mantığıyla hareket eden yatırımcı, artık bu stratejiden tamamen uzaklaşmış görünüyor.

Reel fiyatlarda sert düşüş

İkinci el otomobilde ortalama fiyat kâğıt üzerinde 1 milyon 169 bin liraya ulaşsa da, enflasyondan arındırıldığında reel fiyatlar yıllık bazda yüzde 8,6 geriledi. Piyasada alıcılar daha da gevşeyecek fiyatları beklerken, satıcılar zararına araç vermek istemiyor. Bu durum hem galericilerin hem de bireysel satıcıların elini kolunu bağlıyor.

Lüks segmentte satışlar durma noktasında

Piyasadaki daralma tüm segmentleri eşit oranda vurmuyor. En ağır kayıp, 1,5 milyon lira ve üzerindeki lüks araç grubunda yaşanıyor. Kredi olmadan bu fiyat bandına ulaşmanın güçleşmesi, pahalı araçların aylar boyunca stoklarda beklemesine yol açıyor. Buna karşılık 400 bin ila 800 bin lira aralığındaki, kredi gerektirmeyen modeller görece daha hızlı el değiştiriyor. Renault Clio, Fiat Egea, Volkswagen Polo ve Toyota Corolla gibi yakıt ekonomisi yüksek, bütçeyi zorlamayan modeller öne çıkıyor.

Takas dönemi başladı, elektrikli ve hibrit yükselişte

Nakit akışının durmasıyla birlikte tüketiciler, galericilere doğrudan takas teklifiyle gitmeye başladı. Araç yenilemek isteyen ancak cebinden yüksek meblağ çıkarmak istemeyen vatandaş için takas, piyasanın en belirgin kurtarıcısı hâline geldi. Yakıt tüketimi ve işletme maliyetlerindeki avantaj da tercihleri şekillendiriyor: Dizel satışları yüzde 14,9 düşerken, elektrikli otomobil satışları yüzde 80, hibrit satışları ise yüzde 33 oranında artış gösterdi.

Sektör 2027'yi bekliyor

İkitelli Oto Galericiler Sitesi esnafından Mehmet Yılmaz, piyasada yalnızca gerçek ihtiyaç sahiplerinin alım yaptığını vurguladı: "Elinde nakit olan vatandaş mevduatı ve altını tercih ediyor. Sıfır araçlardaki kampanyalar da ikinci elin işini iyice zorlaştırdı. Müşteri fiyat konusunda son derece hassas." Bağcılar esnafından Serkan Biçer ise kısa vadede büyük bir açılma beklemediğini belirterek, "Ağustos ve eylülde ihtiyaç alışverişiyle idare edeceğiz. Sonbaharla birlikte faizlerde gevşeme olursa ertelenen talep dönebilir. Asıl hareketlenme 2026'nın son çeyreği ile 2027'nin ilk aylarında görülür" değerlendirmesinde bulundu.

Uzmanların ortak kanısı net: Kredi maliyetleri düşmeden piyasanın eski temposuna dönmesi mümkün görünmüyor. Otomobil, Türkiye'de yatırım aracı olmaktan çıkıp ulaşım aracına dönüşmüş durumda ve bu dönüşüm, sektördeki alışkanlıkları köklü biçimde değiştiriyor.