Pentagon’un koridorlarından birinde, 1930’lardan kalma ve çapı 75 santimi geçen bir dünya küresi bulunuyor. Amerikan ordusu bu nesneyi seksen yılı aşkın süredir kuşaktan kuşağa taşıdı. General Dwight Eisenhower’ın küreyi kullandığına ilişkin yaygın anlatı, yakındaki plakette popüler bir teori olduğu belirtilerek sınırlandırılmış.
Yılın başında eski bir Fox News program sunucusu, bugünkü Savunma Bakanı Pete Hegseth’in küreyi makam odasında görmek istedi. Askeri tarih uzmanları zorunlu izindeyken bakanın ekibi nesneyi kendileri kaldırmaya çalıştı. Şubat ayında küre yere düştü; metal ekseni koptu ve alt kısmında Antarktika üzerinde yarık oluştu.
Olay aylarca gizli kaldı. Washington Post, ekim ayında fotoğrafları yayımladı. Pentagon önce kazaların oluşabileceğini, kimsenin yaralanmadığını ve kürenin tamir edildiğini bildirdi; ardından düşen nesnenin replika olduğunu ileri sürdü. NBC News ise üç yetkilinin anlatımı ve fotoğraflara dayanarak kırılan kürenin orijinal olduğunu doğruladı.
Eisenhower savaş planlarını hazırlarken küreyi döndürmüş, iki yıl sonra Normandiya çıkarmasını yönetmişti. Aynı dönemde dünyanın iki kampa bölünmesi, Türkiye’nin güvenlik kaygılarını artırdı. Türk tugayı Kore Savaşı’na Meclise danışılmadan gönderildi ve ağır kayıplar verdi.
Aralık 1950’de NATO’nun ilk Avrupa başkomutanı olan Eisenhower, Türkiye’nin 18 Şubat 1952’de ittifaka katılışını yerinde mühürledi. 6 Aralık 1959’daki ikinci Ankara ziyaretinde Celal Bayar, Adnan Menderes ve Fatin Rüştü Zorlu ile görüştü. Ziyaretten sonra 27 Mayıs 1960’ta ordu yönetime el koydu; Menderes ve Zorlu bir yıl sonra idam edildi.
Yazar, kazayı Türkiye’nin NATO içindeki konumu ve ortak tarihin taşıdığı ağırlıkla ilişkilendiriyor. Pentagon’daki küre şimdi tamir ediliyor; onarıldıktan sonra ayağına oturtulup yeniden döndürülebilecek.
Kaynak: Evrensel
