National Gallery, Jan van Eyck'in portrelerini ilk kez birlikte sunan sergiyi izleyiciyle buluşturdu. Seçki, kişiyi kendisi için resmetme anlayışına dayanıyor ve ressamın figürlerine yaklaşımını görünür kılıyor.
Bilinmeyen yaşlı adamın portresi, Jan van Eyck'in 600 yıl önce yağla boyadığı ayrıntılarla dolu çalışma. Çenesi üzerindeki ince, gümüş keskin sakallar ve başındaki saç tellerinin solukluk ile sarkıklık farklılıkları, uzun süre sonra bile gözle görülebiliyor. Boynun gevşek derisi, taş oluşumu gibi katlan ve girintiler de aynı keskinlikle resmediliyor. Sıradan insanın olağan ama şaşırtıcı ayrıntılarını bu denli koruması, Van Eyck'in temel izlenimini güçlendiriyor.
Sergiyi, National Gallery'nin hazırladığı, ressamın portrelerini küçültülmüş insanlar gibi kehribarın içinde sıkışmış canlılar gibi sunduğu hazine olarak tanımlamak mümkün. Bu kavuşma, galerinin elinde bulunan en önemli Van Eyck portrelerini de göstermesini sağlıyor.
Van Eyck'in portre çizmekle sınırlı olmadığını hatırlatan sergi, onun dini eserlerine de yer veriyor. Hubert kardeşiyle birlikte çalıştığı Ghent Altarpiece de bu yapıtlar arasında. Dinsel eserlerde gerçek insanlar, olağanüstü varlıklara çok yakın düzende yer alıyor. Böylece ressamın figürlerinin dinî ve dua bağlamı içinde nasıl durduğu da sergide görülebiliyor.
Bununla birlikte, ortaçağın dua ve inanç bağlamını keserek yalnızca bağımsız portreler alınmış olması, sergiyi eleştirilere açık tutuyor. Sergi bu eksikliği yaşatıyor; öte yandan galerinin portreleri birlikte göstermesine imkân sağlıyor.
Sonuçta izleyici, Van Eyck'in insanları benzer biçimde küçülterek ve başka dünyalara ait varlıkların içine yerleştirerek nasıl yabancılık yarattığını fark ediyor. Ölümlü kişilerin ayrıntıları, inanılmaz derecede keskin ve korunmuş biçimde yeniden karşımıza çıkıyor.
Kaynak: The Guardian International