Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan Savunma Paktı İsrail ve İran'ı Sarstı: 'Üç Gücün Birleşimi Küresel Dengeyi Değiştirir'

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan tarihi nitelikteki ortak savunma paktı, uluslararası arenada yankı uyandırmaya devam ediyor. 'Mekke Ortak Savunma Anlaşması' adıyla kayıtlara geçen bu mutabakat, taraflardan birine yöneltilecek herhangi bir saldırının tüm ortaklara yapılmış sayılacağı hükmüyle dikkat çekiyor.

Üç Bölgesel Gücün Birleşimi Dünya Basınında Yankı Buldu

İmzaların atılmasının hemen ardından İsrail'in köklü medya kuruluşlarından Haaretz, Ynet ve Israel Hayom, gelişmeyi manşetlerine taşıyarak kapsamlı analizler yayımladı. Değerlendirmelerde, ittifakın arkasındaki toplam güce vurgu yapıldı. Türkiye'nin hava savunma sistemleri ve taarruz araçlarında kaydettiği teknolojik ilerleme, Pakistan'ın nükleer silah sahibi tek Müslüman ülke olmasının sağladığı caydırıcılık ve Suudi Arabistan'ın küresel petrol üretimindeki belirleyici rolü bir araya geldiğinde, ortaya çıkacak askeri ve ekonomik kapasitenin küresel ölçekte dengeleri sarsabileceği ifade edildi.

Anlaşmanın Temel Hedefi: Kolektif Güvenlik ve Caydırıcılık

Ortak savunma paktının en dikkat çekici boyutu, katılımcı ülkelerin kolektif güvenliğini üst düzeye çıkarma iradesi oldu. İmzalanan metinde, herhangi bir ortağa yönelecek askeri tehdit veya saldırının, diğer iki ülkeye de yöneltilmiş sayılacağı ilkesi benimsendi. Bu düzenleme, olası düşmanca girişimlere karşı ortak bir caydırıcılık kalkanı oluşturmayı amaçlıyor.

Suudi Arabistan cephesi, bu paktın yeni bir askeri blok kurma niyeti taşımadığını, nükleer silahlanma yarışıyla bir ilgisinin bulunmadığını duyurdu. Riyad yönetimi, ortaklığın Körfez ülkeleri, Arap dünyası ve diğer küresel aktörlerle mevcut ilişkilere zarar vermeyeceğinin altını çizdi. Ankara ise anlaşmanın Türkiye'nin NATO yükümlülükleriyle çelişmediğini, aksine bölgesel istikrarı destekleyen tamamlayıcı bir mekanizma olduğunu bildirdi.

Tel Aviv'de 'Anti-İsrail' Yorumları

Yeni kurulan ittifak, İsrail yönetiminde ciddi bir tedirginlik oluşturdu. İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi eski yetkilisi ve INSS Körfez programı direktörü Dr. Yoel Guzansky, Ynet'e verdiği demeçte ittifakın doğrudan İsrail'in bölgedeki yükselen gücünü dengelemek üzere kurulduğunu ileri sürdü.

Guzansky açıklamasında, "Anlaşma doğrudan bir savaş ittifakı olmasa da belirgin bir anti-İsrail yönelimi taşımaktadır" değerlendirmesinde bulundu. Ynet'in sorularını yanıtlayan Guzansky, üçlü ittifakın koşullara bağlı olduğunu ve daha çok İran'ın zayıflaması ile İsrail'in göreceli güç kazanmasıyla ilişkili olduğunu belirterek, "Burada İsrail'in gücüne karşı denge kurmak amacıyla oluşturulmuş bir yapı söz konusudur" ifadelerini kullandı.

İsrail'deki kaygıların odak noktalarından biri, Suudi Arabistan'ın bu ittifaka dahil olması oldu. Uzmanlar, Suudi Arabistan'ın ittifaka girmesinin arkasında, ABD'nin bölgedeki güvenlik taahhütlerine duyulan güvensizliğin yattığını vurguladı. Guzansky, "Özellikle Suudi Arabistan'ın bu tür ittifaklara yönelmesinin sebeplerinden biri, ABD'nin yanlarında olmayacağına dair duyulan endişe ve güvenlik konusundaki güvensizliktir" dedi.

İran'dan Sert Tepki

Analizlerde öne çıkan bir diğer değerlendirme, ittifakın İran karşısındaki tutumuna ilişkin oldu. İsrailli analistlere göre, İran'ın Suudi Arabistan'a yeniden insansız hava araçları veya füzelerle saldırması durumunda Pakistan ya da Türkiye'nin İran'a doğrudan askeri müdahalede bulunması beklenmiyor. Bu senaryoda diplomatik kanalların ve ekonomik yaptırımların devreye girebileceği, böylece bölgesel tırmanmanın önlenmeye çalışılacağı değerlendirildi.