Siyasi yasak, mahkûmiyet kararlarına bağlı olarak bir kişinin seçilme, siyasi parti üyeliği ve parti yöneticiliği gibi haklarının kullanılmasını sınırlandırır. Bu yasak, kişinin hangi suçtan hüküm giydiğine, cezanın türüne ve kararın kesinleşme durumuna göre değerlendirilir.

Ankara 26. Asliye Ceza Mahkemesi, Baki Aydöner, Ekrem İmamoğlu, Erkan Aydın, Mehmet Kılıçarslan, Metin Güzelkaya, Nihat Yeşiltaş, Özgür Çelik, Rıza Akpolat ve Serhat Can Eş hakkında 2 yıl 1 aylık hapis cezası ile siyasi yasak kararı vermiştir. Bu kararlar, İstinaf ve Yargıtay aşamaları tamamlanana kadar kesin hüküm anlamına gelmez.

Yasağın kapsamı, dava ve kararın dayandığı kanun hükmüne göre değişebilir. Siyasi partilerin üye kütüklerine kaydolma, parti organlarında görev alma, kurucu veya il ve ilçe başkanı olma, genel merkez yöneticiliği ve denetçilik yapma hakları kısıtlanabilir. Belirli mahkûmiyet kararları kamu hizmetinden yasaklılık da doğurabilir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 67. maddesi seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma haklarını güvence altına alır. 76. madde ise milletvekili seçilme yeterliliğini düzenler. Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş kişilerin seçilemeyeceği hükümler arasında yer alır.

Madde 76'da ihtilas, irtikap, inancı kötüye kullanma, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma ile terör eylemlerine katılma veya bu eylemleri tahrik ve teşvik etme suçları özel olarak düzenlenir. Verdiği cezanın bu suçlardan birine dayanıp dayanmadığı, yasak uygulamasında önem taşır.

Yerel mahkeme kararının ardından istinaf ve temyiz süreçlerinin tamamlanması gerekir. Adaylık konusunda nihai değerlendirme, kararın kesinleşmesi ve uygulanabilir hâle gelmesiyle birlikte yapılır; böylece bir kişinin siyasi yasak nedeniyle aday olup olamayacağı somut hukuki durumuna göre belirlenir.

Kaynak: Karar