Sivas'ta 600 yıllık kilise, 42 yıldır cami olarak ibadete açık: Duvarlarındaki Meryem Ana tasvirleri söküldü

Sivas merkeze bağlı İşhanı köyünde geçmişte Ermeniler tarafından kilise olarak kullanılan tarihi yapı, 1984 yılında camiye dönüştürülerek ibadete açıldı. Yaklaşık 42 yıldır köy camisi olarak faaliyet gösteren yapı, geçirdiği köklü değişikliklere rağmen eski kiliseye ait bazı mimari unsurları bünyesinde barındırmaya devam ediyor.

Eski yapıya ait izler hâlâ görülüyor

Geçmişte Ermeni nüfusun da yoğun olarak yaşadığı İşhanı köyündeki yapının camiye dönüştürülmesi sürecinde eski ana giriş kapısı kapatılarak farklı bir noktadan yeni giriş açıldı. İç kısmı ibadete uygun şekilde yeniden düzenlenirken, eski sunak bölümü tamamen ortadan kaldırılmadı. Caminin ibadet alanına dahil edilmeyen bu bölüme ayrı bir kapıdan ulaşılabiliyor. Minareye çıkılan bölümde de eski yapıya ait mimari detaylar göze çarpıyor.

Bazı sütunlardaki deformasyona rağmen iyon tarzı sütun kaideleri varlığını sürdürüyor. Kubbeli yapı, yıllar içinde gerçekleştirilen tadilatlarla büyük ölçüde cami görünümüne kavuşmuş durumda.

"Büyüklerimizden duyduklarımıza göre..."

İşhanı köyü Muhtarı Caner Öntaş, yapının geçmişine ilişkin bilgileri büyüklerinden öğrendiklerini belirterek şunları söyledi: "Bizim yaşımız bunları görmeye yetmedi. Büyüklerimizden duyduklarımıza ve edindiğimiz bilgilere göre Sivas'ın İşhanı köyündeki bu yapı geçmişte Ermeni nüfusu tarafından kilise olarak kullanılıyormuş. Tarihi kayıtlara baktığımızda köyün adı 1877 yılında İşhan olarak geçiyor. 19. yüzyılda da Ermeni nüfusun yoğun olarak yaşadığı bir yermiş."

Yapının camiye dönüştürülme sürecini anlatan Öntaş, "Daha sonraki yıllarda, anlatılan tarihe göre 1984 yılında camiye dönüştürülerek Müslümanların ibadetine açılmış. Minare de bu köyden Süleyman Polat'ın katkısıyla, minare ustası Veli Yıldız tarafından yapılmış ve yapı bu şekilde hizmet vermeye başlamış. Geçmişin izleri tamamen silinmiş değil. Hâlâ bazı ibareler ve mimari unsurlar görülebiliyor. Daha sonra kilisenin ana giriş kapısı kapatılmış, farklı bir taraftan yeni bir giriş açılmış. Bugün de aktif olarak cami olarak kullanılıyor" diye konuştu.

Köyde geçmişte iki kilise bulunduğunu ifade eden Öntaş, "42 yıldır aktif olarak cami olarak kullanılıyor. Zamanında köyde iki kilise varmış. Bunlardan biri yıkılmış, günümüze sadece burası ulaşmış. Bu yapı da camiye çevrilerek ibadete açılmış ve o günden bu yana cami olarak kullanılmaya devam ediyor" ifadelerini kullandı.

Duvarlarındaki Meryem Ana tasvirleri söküldü

Köy sakinlerinden Halil Yıldız ise yapının eski haline ilişkin anılarını paylaşarak şunları kaydetti: "Burası eskiden büyük bir kiliseydi. Yaklaşık 600 yıllık bir kilise olduğunu söylerlerdi. 1960'lı yıllarda köyde Ermeni aileler de yaşardı. Azınlıkta oldukları için kiliseyi kullanırlardı. Çocuklarını burada vaftiz ederlerdi. Daha sonra burası camiye çevrildi. Minareyi de 1984 yılında babam yaptı. Eskiden içerisi işlemeliydi. Duvarlarda Meryem Ana'nın resimleri vardı. Sonradan onları söktüler, kazıdılar ve içini tamamen boşalttılar."

Köyde geçmişten günümüze ulaşmayı başaran yapı, bugün aktif olarak cami olarak kullanılmaya devam ediyor.