Antalya'da 16 Kasım 2026 tarihinde COP31 Mavi Bölge Türkiye Pavilyonu'nda düzenlenen panelin açılışını KADEM Yönetim Kurulu Başkanı Av. Dr. Canan Sarı yaptı. KADEM Yönetim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Sevim Zehra Kaya paneli modere etti.
Panelde Filistinli avukat Lamis J. Deek, PENGON / Friends of the Earth Palestine Koordinatörü ve çevre mühendisi Abeer Al Butmeh ile Kırıkkale Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan konuştu. Beytüllahim Üniversitesi Filistin Biyoçeşitlilik ve Sürdürülebilirlik Enstitüsü Direktörü Prof. Dr. Mazin Qumsiyeh ise video mesajıyla katıldı.
Canan Sarı, sağlıklı bir çevrede yaşama hakkının evrenselliğine dikkat çekti. Toprak ve su kaynaklarının kirlenmesi, tarım alanlarının tahribi ve sağlık altyapısının zarar görmesi nedeniyle Gazze'de hayatın yeniden kurulmasının yalnızca enkaz temizliğiyle sağlanamayacağını belirtti. Sarı, bu durumun kadınların temiz su, beslenme ve sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırdığını ifade etti.
Sevim Zehra Kaya, doğanın tahribiyle kültürel hafızanın kaybı arasındaki bağlantıya değindi. Zeytin ağaçlarının geçim kaynağı ve kuşaklar arasında aktarılan miras olduğunu belirten Kaya, ağaçların yok edilmesiyle birlikte geleneklerin ve aile hikâyelerinin de kaybolabileceğini açıkladı. Lamis J. Deek ise onarımı engelleyen politikaların yaşam alanlarını yaşanamaz hâle getirdiğini ve insani yardımın çok taraflı girişimlerle desteklenmesi gerektiğini savundu.
Abeer Al Butmeh, su kaynaklarının ve altyapının hedef alınmasının tarım, balıkçılık, gıda erişimi ve halk sağlığını tehdit ettiğini aktardı. Al Butmeh, çevresel iyileşmenin teknik bir sorundan ibaret olmadığını, hak, onur ve hayatta kalma meselesi olduğunu vurguladı. Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan da saldırılardan sağ kurtulan çocukların güvende olmadığını, temiz su, beslenme, sağlık hizmeti ve sağlıklı çevreye ihtiyaçlarının sürdüğünü belirtti.
Prof. Dr. Mazin Qumsiyeh, askerî faaliyetlerin emisyonlara ve doğal çevreye verdiği zararın iklim tartışmalarında yeterince ele alınmadığını ifade etti. Gazze'de ekokırımın uluslararası hukukta gündeme gelmesi ve Birleşmiş Milletler bünyesinde bir sözleşme geliştirilmesi çağrısında bulundu. Panelde çevresel tahribatın belgelenmesi, halk sağlığının korunması, geçim kaynaklarının yeniden kurulması ve uluslararası hesap verebilirliğin sağlanması öne çıktı.
Kaynak: Sabah Son Dakika