Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Ege Denizi'ndeki Helen Yayı için geliştirdikleri otomatik hasar belirleme yazılımıyla olası etkileri modelledi. Çalışma, fayın tamamen kırılması senaryosunu ele alıyor.
Araştırmacılar, Japonya açıklarındaki benzer fay sistemlerine kıyasla Helen Yayı'nın 8'in üzerinde deprem ve tsunami üretme potansiyeli taşıdığını değerlendirdi. Bu büyüklükteki bir olayın Türkiye'deki hasarını konu alan literatürde benzer bir çalışma bulunmadığı da bildirildi.
Model sonuçlarına göre sarsıntı, Türkiye'nin neredeyse tamamında az veya çok hissedilebilir. En yüksek kuvvet düzeyi yer çekimi kuvvetinin beşte biri olarak hesaplandı. Bu seviyenin zayıf ve kötü durumdaki binalarda hasara yol açabileceği, ağır hasar için ise kuvvetin en az yarıya ulaşması gerektiği belirtildi.
Hazırlanan haritada en yüksek sarsıntı ve hasar riski kırmızıyla işaretlenen alanlarda toplanıyor. Bu alanların ağırlıklı bölümü Ege'de bulunurken Marmara ve İç Anadolu'ya, Konya Havzası'na kadar uzanıyor. Ovalar ve çöküntü alanlarından oluşan zayıf zeminler, etkilenen bölgelerin ortak özelliği olarak gösterildi.
Kutoğlu, Türkiye'deki karada bulunan fayların Helen Yayı'ndan daha yıkıcı depremler üretebileceğini de vurguladı. Bu nedenle kentsel dönüşümde zemin özelliklerinin dikkate alınması ve öncelikli alanların haritadaki yüksek riskli bölgelerle eşleştirilmesi gerektiği ifade edildi.
Tsunami olasılığı da değerlendirilen araştırmada Dünya Tsunami Merkezi hesaplamalarına yer verildi. Ege kıyılarında 1 ila 2 metre yüksekliğinde tsunami görülebileceği, kıyı eğiminin çok düşük olduğu yerlerde deniz suyunun 25 ila 30 metre içeriye ilerleyebileceği belirtildi. Ancak bu tsunami, büyük ölümlü hasara yol açabilecek boyutta olmayacak şeklinde değerlendirildi.
Kaynak: Habertürk