TikTok, Instagram ve Facebook’ta el yapımı ürünler satıldığını gösteren hesaplar duygusal hikâyelerle dikkat çekiyor. The Verge’in incelediği örneklerde yapay zekayla oluşturulmuş kadınlar kemer tokaları satarken destek istiyor görünüyor; aynı senaryo farklı karakterlerle tekrarlanabiliyor.
Bilişim Uzmanı Osman Demircan, yöntemin yalnızca sahte ürün veya site oluşturmaktan ibaret olmadığını, yapay zekayla var olmayan insanların ve yaşam hikâyelerinin de yaratılabileceğini belirtiyor. Sahte yorumlar, beğeniler ve müşteri değerlendirmeleri güveni pekiştirdikten sonra alışveriş sitesine veya ödeme bağlantısına yönlendirilme yapılabiliyor.
Demircan’a göre üç tehlike var: el yapımı olmayan seri üretim ürüne yüksek fiyat ödenmesi, ürünün teslim edilmemesi ve sahte ödeme sayfasında kart veya kişisel bilgilerin paylaşılması. Ele geçirilen hesap bilgileri başka dolandırıcılık girişimlerinde kullanılabiliyor.
Şüphe işaretleri arasında ses ile dudak hareketlerinin uyumsuzluğu, el ve alet görüntülerindeki tutarsızlıklar, aynı atölyenin farklı hesaplarda görülmesi ve yeni hesaplarda gerçek müşteri deneyiminin bulunmaması yer alıyor. Ürün görselleri Google Lens ile karşılaştırılabilir; yalnızca kişisel IBAN talep eden hesaplardan uzak durulmalı.
Taklit yalnızca alıcıyı değil, gerçek üreticileri de etkiliyor. ABC News’in aktardığı Lucy Cooper örneğinde, tığ işi bere tasarımının yapay zekayla oluşturulan görsellerle başka bir platformda sunulduğu bildirildi. Müşteriler deseni gerçek bere üretmeye yeterli bulmadı; Cooper tasarımının değersizleştirildiğini söyledi.
Küçük üreticiler güçlü parola ve iki aşamalı doğrulama kullanmalı, hesap kurtarma e-postasını korumalı ve ödeme kanalını açıkça belirtmelidir. Dolandırıldığını düşünen tüketici yeni ödeme yapmamalı, belgeleri saklamalı, bankayla bağlantı kurmalı, parolalarını değiştirmeli, şüpheli hesabı platforma bildirmeli ve yetkili mercilere başvurmalı.
Kaynak: Hürriyet
